مقدمه

کلیه آسانسورهای نصب شده در کشور بر اساس مصوبه شورای استاندارد از تاریخ ۱/۱/۸۲ (بر مبنای تاریخ صدور پروانه ساختمان) تحت پوشش استاندارد ملی ایران و دستورالعملهای آن قرار دارد. این موضوع به کلیه شهرداریهای ایران جهت لحاظ در صدور پروانه و پایان کار ابلاغ گردیده است. در این مقاله جهت آشنایی بیشتر مهندسین مشاور و ناظر، کلیاتی از استانداردهای موجود، ارائه می گردد تا در استانداردسازی آسانسور، مورد استفاده قرار بگیرد.

کلیات موضوع در مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان (فایل PDF استاندارد ملی- مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان را می توانید در انتهای همین مقاله دانلود نمائید ) و ضمائم آن و نیز در جزوه منتشره از موسسه استاندارد ملی- نصب آسانسور- شماره ۱-۶۳۰۳ ، منتشره از موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، درج گردیده است. نظر به اینکه متولی استانداردسازی آسانسور، در قانون، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تعیین گردیده، لذا این موسسه نیز وظایف خود را به دو شرکت تعیین صلاحیت شده در سطح کشور، واگذار نموده است. شرکت های مذکور پس از طی بازرسیها و مراحل قانونی تشکیل پرونده، در صورت مطابقت با استانداردهای موجود، تاییدیه لازم را صادر می نمایند. از جمله وظایف شرکت های مذکور، تعیین صلاحیت فروشندگان و نصابان آسانسور، از نظر فنی بوده و فروشندگان و نصابان اقدامات لازم را انجام داده از جمله مدارک خواسته شده در واحد بازرسی اینگونه شرکتها الزام آسانسور موظف به ارائه پروانه طراحی و مونتاژ از وزارت صنایع و معادن می باشند.

مقادیر وردی سیستم شامل موارد زیر می باشد :

۱- نوع ساختمان (مسکونی، تجاری،‌بیمارستانی، مدرسه و غیره)
۲- تعداد کل طبقات
۳- تعداد طبقات جمعیت دار
۴- اگر واحد غبر مسکونی است تعداد اتاقها در هر واحد و تعداد واحدهای هر طبقه و در غیر اینصورت مساحت مفید هر طبقه
۵- جمعیت هر طبقه
۶- کل تراول (‌طول مسیر حرکت آسانسور)
۷- ارتفاع طبقت
۸- در صورت خاص بودن ساختمان (مهد کودک، خانه سالمندان، معلولین و …)

جهت جلوگیری از هدر رفتن زمان در پروسه طراحی و انتخاب آسانسور و هزینه های زیاد رعایت نکات ذیل از اهمیت زیادی برخوردار می باشد و چنانچه سازندگان ساختمان در طول عملیات طراحی و اجرا به نکات قید شده توجه نمایند از مزایای آن بهره مند خواهند شد.

مرحله ۱) آماده سازی کف چاله آسانسور :

ب: در زمان بتون ریزی کف چاله با عنایت به نقشه سکوهای ضربه گیر زیر کابین و زیر قاب وزنه تعادل ۱۰ cm بتون مگر و ۳۰ cm آرماتوربندی و بتون ریزی می شود و ارتفاع باقیمانده نباید کمتر  از ۱۵۰cm  شود.

مقدمه

مهم‌ترین بخش مربوط به طراحی چاه آسانسور یعنی فضای مورد نیاز سیستم آسانسور را مورد بررسی قرار خواهیم داد. اگرچه به دلیل گستردگی مبحث آسانسور در ظرفیت‌ها و سرعت‌های مختلف و نیز کاربردی و تنوع در طراحی متداول‌ترین نوع آسانسور یعنی آسانسور با یک در، کابین و وزنه تعادل در پشت (شکل ۱) به عنوان مرجع برگزیده شد اما امید است این مطالب پاسخگوی برخی از نیازهای طراحی و فنی مهندسان ساختمان باشد.

فضای مورد نیاز سیستم آسانسور
فضای مورد نیاز سیستم آسانسور را می‌توان در سه بخش کلی زیر تقسیم بندی نمود: (شکل ۱)

1. فضای مورد نیاز در مقطع افقی (عرض و عمق چاه)
2. فضای مورد نیاز در مقطع عمودی (از کف تا سقف چاه)
3. فضای مورد نیاز در موتورخانه

هر یک از بخش‌های فوق را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم تا بتوانیم ابعاد مناسب جهت آسانسور با ظرفیت و سرعت موردنظر را به دست آوریم.

مقدمه
آسانسور تنها وسیله رفت و آمد ترافیکی است که مورد استفاده تمامی گروه سنی قرار می گیرد و عمومی ترین وسیله جابجائی عمودی در جهان است.با نگاهی گذرا به وضعیت آسانسور های منصوب در کشور، این نکته به خوبی مشهود می شود که بیشتر از ۳/۱ آسانسور های کشور دارای عمر بیش از ۲۵ سال می باشند.
از طرف دیگر؛نظر به این که لوازم و قطعات مورد استفاده در آسانسور دارای عمر مفید مخصوصی می باشند.بدیهی است در صورت استفاده از بهترین و مدرن ترین قطعات ،حتی با داشتن بهترین برنامه سرویس و نگهداری،تجهیزات از شرایط مطلوب خارج شده و عمر مفید آنها به اتمام می رسد.حال اگر نداشتن برنامه راهبری سرویس و نگهداری برای بسیاری از آسانسور های کشور و یا برنامه سرویس و نگهداری غیر اصولی و مهمتر از همه عدم آشنائی بسیاری از افراد و شرکتهای نسل سوم با سیستم های قدیمی کار شده در ۲۵ سال پیش را هم به موارد فوق اضافه کنیم به راحتی به وضعیت بغرنج آسانسور های قدیمی کشور پی می بریم.
با توجه به اینکه آسانسور یکی ازلوازم گران قیمتی می باشند که در ساختمان ها نصب می شود لذا تعویض آن(هم از نظر اجرائی و هم از نظر اقتصادی) به راحتی امکان پذیر نیست. پس بهینه سازی و مدرنیزاسیون می تواند در این زمینه کار ساز شده و به احیاء ارزش بیانجامد.

مدرنیزاسیون می تواند ارزش ساختمان شما را با لا ببرد و باعث ایجاد انگیزه های جدیدی گردد.آیا شما می دانید که زمان آن فرا رسیده است یا نه؟

۱- تضمین امنیت و آسایش
آسانسور از معدود وسایل نقلیه ای می باشد که فرمان دادن به آن در اختیار مسافر است و کنترل و توقف آن توسط یک سیستم انجام می شود و مسافر هیچ نقشی در توقف آن ندارد.لذا باید ایمن،کارا و مطمئن باشد.
آسانسور های قدیمی از نظر ظاهری فاقد زیبائی و آرامش و از نظر فنی فاقد ایمنی می باشند.مدرنیزاسیون می تواند این امکان را به ساختمان های موجود بدهد که از همان امکانات موجود، نتایج بهتری در راستای ایمنی و سلامتی فوق العاده بهره مند شوند و این می تواند هزینه مدرنیزاسیون را توجیه کند.

اکثر ما در آپارتمان ها و مجتمع هایی زندگی می کنیم که مجبوریم برای رفت و آمد از آسانسور استفاده  می کنیم. بیشتر افراد مایلند وقتی که در آسانسور هستند ، تنها باشند ! خود را در آینه داخل آن بر انداز کنند ، برای خود آواز بخوانند ، پشت سر رئیس خود زیرلب حرف بزنند و …!! البته ممکن است این حالت هم پیش بیاید که تنها باشید ولی خوب بیشتر اوقات شما مجبورید با کسان دیگر هم در این فضای محدود همراه شوید ، در اینجا به یک سری آداب و  اصول استفاده از آسانسوراشاره شده تا شما را  در رفع مشکلات رایج کمک کند  :

چه کارهایی را باید انجام دهیم !

• اگر شما در آسانسور هستید در باز است ولی در لحظات آخر بسته شدن متوجه می شوید که کسی سراسیمه می خواهد به آسانسور برسد ، در این موقع سریع با زدن دکمه مربوطه سعی کنید در را نگه دارید تا او به آسانسور برسد، هیچ چیز بدتر از آن نیست که کسی به آسانسور نرسد و ناگهان در به روی او بسته شود ! البته شاید این صحنه برای افراد داخل آسانسور خنده دار باشد ولی مطمئن باشید اگر هیچ کمکی نکنید چهره ی شما در ذهن کسی که به آسانسور نرسیده مانده است !
• زمانی که سرما خورده اید یا مریض هستید و ناخودآگاه ممکن است عطسه یا سرفه کنید ، سعی کنید از آسانسور دیگرکه خالی تر است  استفاده کنید ، وقتی داخل آسانسور خلوت است ، جوری نایستید که همه جا را اشغال کنید رعایت جا برای  کسان دیگر داخل آن هم بکنید.

معاون عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران خبرداد:
بهره‌برداری از ۱۰ خودرو ویژه بازار طی یک ماه آینده
حوادث آسانسور از بیشترین حوادث پایتخت در سال گذشته
معاون عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران از بهره‌برداری خودروهای جدید اطفای حریق ویژه بازار طی یک ماه آینده خبر داد.
فتح‌اله تیموری در گفت‌وگو با خبرنگار «حوادث» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گفت: در حال حاضر خودروی‌های اطفای حریق ویژه بازار (ATV) خریداری شده که به صورت آزمایشی مورد استفاده قرار گرفته است و تا یک ماه آینده ۱۰ دستگاه خودرو اطفای حریق ویژه اماکنی همچون بازار به صورت رسمی به بهره‌برداری می‌رسد که در این صورت این نوع خودروها برای اطفای حریق در معابر تنگ مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی ادامه داد: همچنین امسال ۱۲۰ دستگاه شاسی ویژه خودرو آتش‌نشانی خریداری شده است.
معاون عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران در رابطه با آخرین وضعیت ایمنی خودروها هم اظهار کرد: سازمان آتش‌نشانی در قالب یک کمیته مشترک موضوع ایمنی خودروها را پیگیری می‌کند و امیدوار است در سال جاری مشکلات خودروها از نظر ایمنی برطرف شود. همچنین وزارت صنایع کارگروه‌هایی را در این رابطه تشکیل داده است.
وی درباره بیشترین حوادث رخ داده در پایتخت طی سال گذشته اظهار کرد: حوادث آسانسورها، حریق فضای سبز و رخدادهایی که در اماکن به وقوع پیوست، بیشترین حوادثی بود که طی سال ۸۸ به سازمان آتش‌نشانی گزارش شد.

اولین دوره سمینار سالیانه آموزشی تخصصی آسانسور و پله برقی در تیرماه سال ۸۹ برگزار می شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی صبا به نقل از خبرگزاری فارس مرکز علمی کاربردی صنعتی کوشای تهران تحت نظارت دانشگاه جامع علمی کاربردی میزبان اولین دوره سمینار سالیانه آموزشی تخصصی آسانسور و پله برقی در تیرماه سال ۸۹ است.
این سمینار درصدد است با برگزاری سخنرانی ها و ارائه مقالات در نشست های علمی تخصصی، برگزاری کارگاه ها و میزگردهای آموزشی پژوهشی علاقه مندان را با آخرین دست آوردهای دانش فنی در زمینه های مختلف آسانسور و پله برقی آشنا سازد.
زمینه های موضوعی سمینار تکنولوژی های نوین، آنالیز ترافیک آسانسور، استاندارد و ایمین ، محاسبات و طراحی، سیسم های کنترلی، موتور ها و محرک ها است.
مقالات ارسال شده باید در برگیرنده یافته های نوین در مورد زمینه های موضوعی سمینار باشد.

بی احتیاطی در حمل بار با آسانسور ساختمانی در خیابان امیرکبیر جان جوانی را گرفت.

به گزارش سرویس «حوادث» خبرگزاری دانشجویان ایران«ایسنا» ، این حادثه در ساعت ۱۱:۴۹ روز گذشته به ستاد فرماندهی آتش‌نشانی اطلاع داده شد. بلافاصله گروه نجات، به محل حادثه در خیابان امیرکبیر اعزام کرد.

احمد صادقی فرمانده گروه نجات در این باره گفت: جوان ۱۸ ساله‌ای هنگام بردن چرخ دستی به داخل کابین آسانسور، میان چرخ دستی و دیواره‌های کابین گیر کرد و در اثر فشار وارده دچار خفگی و مرگ شد.

آتش‌نشانان بی‌درنگ با استفاده از ابزار از طریق موتورخانه در آسانسور را باز کردند و کابین را از طبقه منفی یک به همکف هدایت و شخص حادثه دیده را خارج کردند.

وی افزود: بنا به تشخیص و تایید امدادگران اورژانس این جوان فوت کرده بود.

مدیرعامل سازمان آتش نشانی رشت گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۷ مورد حادثه محبوس شدن شهروندان در آسانسور در شهر رشت به ستاد فرماندهی این سازمان، اطلاع رسانی شده است.

محمدعلی رفیعی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: همچنین در سال گذشته ۴۰ مورد حادثه محبوس شدن افراد در کابین آسانسورها اتفاق افتاده که با اطلاع به موقع و سریع شهروندان، آتش نشانان نسبت به خارج کردن این اشخاص اقدام کرده اند.

وی ادامه داد: متاسفانه سازندگان بناها، به لحاظ کم کردن هزینه ها در اینگونه سازه ها با توجه به افزایش ساخت و سازها و بلند مرتبه سازی در سطح شهر رشت و لزوم استفاده از آسانسورها به منظور سهولت در جابجایی ساکنان آپارتمانها، اقدام به نصب آسانسورهای با کیفیت پائین و در نهایت ایجاد نقص فنی و توقف این سامانه ها در مابین طبقات می کند که این امر در نهایت به محبوس شدن ساکنان ساختمانها در داخل کابینها می شود و در برخی موارد با توجه به استفاده افراد بیمار، سالمند و کم توان از این وسیله، منجر به حوادث ناگواری مانند شوک در بیماران مبتلا به دیابت، شده است.

مدیرعامل آتش نشانی رشت افزود: بهره گیری از مشاوران توانمند در زمینه ارائه سامانه های با کیفیت مطلوب و لزوم مراجعه به شرکتهای معتبر برای نصب و راه اندازی آسانسورها در سازه های بلند الزامی بوده و همچنین وجود یک تکنسین فنی به منظور بازدید دوره ای از آسانسورها در آپارتمانها ضروری است.

وی ادامه داد: ساکنان آپارتمانها می توانند با آموزش افرادی که بیشترین حضور را در داخل مجتمع ها دارند نسبت به تسریع در خروج افراد قبل از رسیدن ماموران آتش نشانی اقدام کنند.